Rectus femoris tendinopathie

Pijn aan de voorzijde van de heup, lies of het bovenbeen kan verschillende oorzaken hebben. Een minder bekende oorzaak is een tendinopathie van de rectus femoris. Hierbij is de pees van één van de grote bovenbeenspieren overbelast of geïrriteerd geraakt. De klachten komen relatief vaak voor bij mensen die sporten waarbij veel wordt gesprint, geschoten, gesprongen of krachtig met het been wordt bewogen.

Bij Fysiotherapie De Verandering in Hendrik-Ido-Ambacht onderzoeken we waar de klachten precies vandaan komen. Naast lichamelijk onderzoek kunnen we hierbij gebruikmaken van echografie. Hiermee kunnen we de pees en omliggende structuren direct in beeld brengen en het behandelplan beter afstemmen op de gevonden afwijkingen.

Wat is de rectus femoris?

De rectus femoris is één van de vier spieren van de quadriceps aan de voorzijde van het bovenbeen. De spier is bijzonder omdat hij over twee gewrichten loopt: zowel over het heupgewricht als het kniegewricht.

De rectus femoris helpt bij het buigen van de heup en het strekken van de knie. Hierdoor wordt de spier zwaar belast tijdens bijvoorbeeld sprinten, voetballen, hardlopen, springen en krachttraining.

Aan de bovenzijde heeft de rectus femoris een complexe peesaanhechting rond de voorzijde van het bekken. Er wordt onderscheid gemaakt tussen verschillende peesdelen, waaronder de directe en indirecte pees. Juist door deze complexe anatomie kunnen klachten soms moeilijk te onderscheiden zijn van andere oorzaken van pijn in de lies of voorzijde van de heup [1,2].

Wat is een rectus femoris tendinopathie?

Bij een tendinopathie is de belastbaarheid van de pees onvoldoende in verhouding tot de belasting die erop wordt uitgeoefend. Vaak ontstaat dit nadat de belasting in relatief korte tijd is toegenomen. Denk bijvoorbeeld aan vaker trainen, meer sprinten, veel schieten tijdens voetbal of een plotselinge toename van krachttraining.

De term tendinopathie wordt tegenwoordig meestal gebruikt in plaats van peesontsteking of tendinitis. Bij langdurige peesklachten is namelijk niet simpelweg sprake van een klassieke ontsteking. Er kunnen veranderingen optreden in de structuur en belastbaarheid van de pees [5].

Soms ontstaan de klachten na een eerdere spier- of peesblessure die nooit volledig tot rust is gekomen. Ook kunnen kleine partiële beschadigingen, veranderingen bij de peesaanhechting of verkalkingen een rol spelen.

​

Welke klachten passen bij rectus femoris tendinopathie?

De klachten kunnen per persoon verschillen. Bij een probleem van de proximale rectus femoris wordt de pijn meestal gevoeld aan de voorzijde van de heup, diep in de lies of net onder de voorzijde van het bekken. Soms trekt de pijn verder naar beneden over de voorzijde van het bovenbeen.

Klachten kunnen bijvoorbeeld optreden bij:

• sprinten, versnellen of hardlopen;

• voetballen en krachtig tegen een bal schieten;

• traplopen of het been krachtig optillen;

• oefeningen zoals lunges, squats en leg extensions;

• het rekken van de bovenbeenspier;

• kracht zetten met de heupbuigers of quadriceps;

• hervatten van sport na een periode van relatieve rust.

Kenmerkend is vaak dat de klachten belastingafhankelijk zijn. Tijdens rust kan iemand relatief weinig pijn hebben, terwijl sprinten of krachtig aanspannen de klachten duidelijk provoceert.

​

Rectus femoris tendinopathie of een spierblessure?

Een rectus femoris tendinopathie is niet hetzelfde als een acute spierblessure.

Bij een acute rectus femoris spier- of peesscheur ontstaat de pijn vaak plotseling tijdens sprinten, springen of schieten. Soms wordt een duidelijke steek of een knappend gevoel ervaren.

Een tendinopathie ontwikkelt zich meestal geleidelijker. De pijn kan aanvankelijk alleen na het sporten aanwezig zijn en later ook tijdens de activiteit optreden. Er kunnen echter tussenvormen bestaan en een oude partiële peesblessure kan later langdurige klachten veroorzaken [3,4].

Daarom is een goede beoordeling belangrijk.

​

Hoe stellen we de diagnose?

Het onderzoek begint met een uitgebreid gesprek over het ontstaan van de klachten, de sportbelasting en activiteiten waarbij de pijn optreedt.

Tijdens het lichamelijk onderzoek beoordelen we onder andere de beweeglijkheid van de heup en knie, spierkracht en de reactie op specifieke belasting van de rectus femoris. Het aanspannen van de heupbuigers en quadriceps en het op rek brengen van de rectus femoris kunnen belangrijke informatie geven.

Daarnaast kijken we verder dan alleen naar de pees. Pijn aan de voorzijde van de heup of lies kan namelijk ook afkomstig zijn van het heupgewricht, andere spieren en pezen, de liesregio of omliggende structuren.

​

Echografie bij rectus femoris klachten

Bij Fysiotherapie De Verandering beschikken we over echografie. Dit kan een waardevolle aanvulling zijn wanneer we vermoeden dat de rectus femorispees betrokken is bij de klachten.

Met echografie kunnen we verschillende delen van de rectus femoris en de proximale peesaanhechting bekijken. Daarbij kunnen we onder andere letten op veranderingen in de structuur en dikte van de pees, eventuele partiële beschadigingen, verkalkingen en afwijkingen rond de peesaanhechting.

Een voordeel van echografie is dat we de structuren direct tijdens het onderzoek kunnen bekijken. Bovendien kunnen we de aangedane zijde vergelijken met de andere zijde.

Wetenschappelijke literatuur beschrijft echografie als een bruikbare beeldvormende techniek voor verschillende aandoeningen van de proximale rectus femorispees [1,2].

Een echo staat echter nooit op zichzelf. Veranderingen op een echo hoeven niet automatisch de oorzaak van de pijn te zijn. Daarom combineren we de uitslag altijd met het klachtenverhaal en lichamelijk onderzoek. Wanneer uitgebreider beeldvormend onderzoek noodzakelijk is, bijvoorbeeld bij verdenking op een grotere peesscheur of andere heuppathologie, kan aanvullend onderzoek zoals een MRI geïndiceerd zijn.

​

Behandeling van rectus femoris tendinopathie

De behandeling hangt af van de duur van de klachten, de belastbaarheid van de pees, eventuele afwijkingen op de echo en de activiteiten waarnaar iemand wil terugkeren.

Het volledig ontzien van de pees is meestal niet het uiteindelijke doel. Juist het geleidelijk opnieuw opbouwen van de belasting vormt bij tendinopathieën een belangrijk onderdeel van de behandeling [5].

In het begin kan het noodzakelijk zijn om activiteiten zoals sprinten, springen of krachtig schieten tijdelijk te verminderen. Vervolgens bouwen we de belasting stap voor stap weer op.

Krachtoefeningen voor de quadriceps en heupbuigers spelen hierbij een belangrijke rol. Afhankelijk van de situatie kan worden gestart met relatief eenvoudige statische of gecontroleerde krachtoefeningen. Daarna wordt de weerstand geleidelijk verhoogd.

Bij sporters bouwen we uiteindelijk verder op richting snellere en explosievere bewegingen. Denk aan versnellen, sprinten, springen, afzetten en bij voetballers uiteindelijk ook weer het schieten tegen een bal.

Daarnaast kijken we naar de kracht en controle van de gehele bewegingsketen. De heup-, bil-, romp- en bovenbeenspieren moeten gezamenlijk in staat zijn de krachten tijdens sport op te vangen.

​

Echografie gebruiken tijdens de behandeling

Echografie kan niet alleen helpen bij het onderzoek, maar kan in bepaalde situaties ook worden gebruikt om een behandeling zeer gericht rond de juiste structuur uit te voeren.

Dit wordt vooral interessant wanneer klachten langdurig aanwezig blijven en we precies willen weten welk gedeelte van de pees of de overgang tussen spier en pees betrokken is.

Echogeleide interventies zijn echter niet automatisch noodzakelijk bij een tendinopathie. De belangrijkste basis blijft een goed opgebouwd revalidatieprogramma. Wanneer een aanvullende of echogeleide behandeling wordt overwogen, bespreken we vooraf of hiervoor daadwerkelijk een indicatie bestaat.

​

Hoe lang duurt het herstel?

Het herstel verschilt sterk per persoon. Een relatief kort bestaande overbelasting kan sneller herstellen dan een pees die al maanden klachten geeft of waarin eerdere beschadigingen aanwezig zijn.

Ook het gewenste eindniveau speelt een rol. Iemand die zonder pijn wil wandelen stelt andere eisen aan de rectus femoris dan een voetballer die opnieuw maximaal moet kunnen sprinten en schieten.

Daarom kijken we tijdens de behandeling niet alleen naar pijn, maar vooral naar belastbaarheid, kracht en functioneren. Sporthervatting wordt stapsgewijs opgebouwd.

​

Pijn aan de voorkant van uw heup of bovenbeen?

Heeft u al langere tijd pijn aan de voorzijde van de heup, lies of het bovenbeen? Of blijven klachten terugkomen tijdens hardlopen, sprinten of voetballen?

Bij Fysiotherapie De Verandering in Hendrik-Ido-Ambacht kunnen we de rectus femoris uitgebreid onderzoeken. Wanneer dit van toegevoegde waarde is, kunnen we tijdens het onderzoek direct gebruikmaken van echografie om de pees en omliggende structuren in beeld te brengen.

Op basis van het onderzoek stellen we een persoonlijk behandel- en trainingsprogramma op, met als doel de pees weer voldoende belastbaar te maken voor uw dagelijkse activiteiten of sport.

Wilt u weten of de rectus femorispees de oorzaak van uw klachten kan zijn? Maak dan een afspraak voor een fysiotherapeutisch onderzoek, eventueel gecombineerd met echografie.

​

Literatuur

1. Pesquer L, Poussange N, Sonnery-Cottet B, et al. Imaging of rectus femoris proximal tendinopathies. Skeletal Radiology. 2016;45(7):889-897.

2. Moraux A, Balbi V, Cockenpot E, et al. Sonographic Overview of Usual and Unusual Disorders of the Rectus Femoris Tendon Origins. Journal of Ultrasound in Medicine. 2018;37(6):1543-1553.

3. Bogwasi L, Holtzhausen L, Janse van Rensburg DC, et al. Management of proximal rectus femoris injuries – do we know what we're doing? A systematic review. Biology of Sport. 2023;40(2):497-512.

4. Mullen S, Vopat BG, McEntee R, Schroeppel JP. Injuries to the Rectus Femoris: A Review of Evaluation, Management, and Return to Sport. Journal of the American Academy of Orthopaedic Surgeons. 2026;34(11).

5. Zwerver JH, Boersma F. Diagnostiek en behandeling van peesproblemen. Nederlands Tijdschrift voor Geneeskunde. 2023;167.