Heup artrose

Pijn in de lies, moeite met lopen of traplopen en een heup die stijf aanvoelt wanneer u opstaat. Het kunnen klachten zijn die passen bij artrose van de heup. Veel mensen denken bij artrose direct aan ‘slijtage’ en zijn bang dat bewegen verdere schade veroorzaakt. Gelukkig ligt dat anders. Juist goed gedoseerd bewegen is een van de belangrijkste manieren om de pijn te verminderen en zo lang mogelijk actief te blijven.

Wat is heupartrose?

Bij heupartrose verandert het hele heupgewricht. Niet alleen het kraakbeen, maar ook het bot, het gewrichtskapsel, de spieren en de banden rondom de heup kunnen hierbij betrokken zijn. Deze veranderingen ontstaan meestal geleidelijk.

De klachten verschillen sterk per persoon. De één heeft vooral last van stijfheid, terwijl een ander pijn ervaart bij wandelen, staan of draaien. De pijn wordt vaak gevoeld in de lies, maar kan ook uitstralen naar het bovenbeen, de bil of soms zelfs de knie. Dagelijkse activiteiten zoals sokken aantrekken, in en uit de auto stappen, fietsen of opstaan uit een lage stoel kunnen hierdoor lastiger worden.

Hoe een heup eruitziet op een röntgenfoto zegt bovendien niet alles over de klachten. Sommige mensen hebben duidelijke veranderingen op een foto, maar relatief weinig pijn. Bij anderen is dat precies andersom. De behandeling wordt daarom niet alleen bepaald door een foto, maar vooral door wat u voelt en welke activiteiten u wilt kunnen uitvoeren.

Rust houden of juist bewegen?

Het is begrijpelijk dat u bij pijn minder gaat bewegen. Op korte termijn kan rust prettig aanvoelen, maar langdurig minder bewegen zorgt er vaak voor dat de spieren rondom de heup zwakker worden. De conditie neemt af en dagelijkse activiteiten gaan steeds meer moeite kosten.

Bewegen veroorzaakt niet automatisch extra schade aan de heup. Regelmatig en passend bewegen kan juist helpen om de pijn te verminderen, de spieren sterker te maken en het vertrouwen in de heup terug te krijgen. Oefentherapie, voorlichting en een persoonlijk beweegplan vormen daarom de basis van de fysiotherapeutische behandeling bij heupartrose.

Wat kunnen wij voor u betekenen?

Bij Fysiotherapie de Verandering kijken we eerst naar uw persoonlijke situatie. Waar voelt u de pijn? Wanneer nemen de klachten toe? Hoe beweeglijk is de heup en hoeveel kracht hebben de spieren rondom de heup, bil en bovenbenen? Ook kijken we naar uw looppatroon en naar activiteiten die voor u belangrijk zijn.

Vervolgens maken we samen een behandel- en beweegplan. Dat kan bestaan uit oefeningen om de spieren rondom de heup te versterken, oefeningen voor de beweeglijkheid en training van dagelijkse activiteiten. Denk bijvoorbeeld aan gemakkelijker opstaan, traplopen, bukken, wandelen of weer veilig kunnen fietsen.

Daarnaast werken we aan uw algemene conditie. Activiteiten zoals wandelen, fietsen, zwemmen of oefenen op een crosstrainer belasten het heupgewricht meestal relatief rustig. We bouwen de belasting stap voor stap op, zodat uw lichaam tijd krijgt om zich aan te passen. De oefeningen worden niet alleen tijdens de behandeling uitgevoerd. U krijgt ook oefeningen mee die u zelfstandig thuis kunt blijven doen. Juist deze combinatie zorgt voor het beste resultaat.

Een lichte toename van pijn tijdens of na het oefenen hoeft niet direct te betekenen dat er iets verkeerd gaat. Blijft de pijn duidelijk erger of houdt de toename meerdere uren aan, dan passen we de intensiteit, duur of soort oefening aan. Oefenen moet uitdagend zijn, maar wel passen bij wat uw heup op dat moment aankan.

Mobiliteit verbeteren en mobiliseren

Een stijve heup kan het lopen en bewegen behoorlijk beïnvloeden. Daarom werken we actief aan de mobiliteit van de heup. Dit doen we bijvoorbeeld met actieve bewegingsoefeningen, rekoefeningen en functionele training.

Manuele technieken of mobilisaties kunnen in sommige situaties kortdurend naast het oefenprogramma worden overwogen. Ze zijn echter niet bedoeld als enige behandeling en kunnen het kraakbeen niet herstellen. Het belangrijkste doel is dat u uiteindelijk zelf beter en vrijer leert bewegen. Richtlijnen adviseren daarom om manuele behandeling alleen te gebruiken als aanvulling op actieve oefentherapie.

Omgaan met pijn

Wanneer bewegen door veel pijn wordt belemmerd, kijken we ook naar manieren om de klachten tijdelijk beter beheersbaar te maken. Dat kan door activiteiten anders te verdelen, regelmatig korte pauzes te nemen en zware en lichtere dagen beter af te wisselen. Ook ontspanning, afleiding en het verbeteren van slaap kunnen invloed hebben op hoe sterk pijn wordt ervaren.

Bij langdurige pijn is namelijk niet alleen het gewricht van belang. Ook stress, vermoeidheid, zorgen over bewegen en veranderingen in het pijnsysteem kunnen de klachten versterken. Daarom kijken we verder dan alleen de plek waar de pijn wordt gevoeld.

Soms kan een pijndempende techniek, zoals TENS, kortdurend worden overwogen wanneer forse pijn het oefenen onmogelijk maakt. Dit is dan ondersteuning van het actieve programma en geen vervanging van bewegen en oefenen.

Welke rol speelt voeding?

Voeding kan artrose niet laten verdwijnen en beschadigd kraakbeen groeit niet terug door een bepaald voedingsmiddel. Een gezond voedingspatroon ondersteunt wel de algemene gezondheid, het herstel na inspanning en het behouden van spiermassa.

Wanneer er sprake is van overgewicht, kan geleidelijk afvallen helpen om de lichamelijke belasting te verminderen en het dagelijks functioneren te verbeteren. Het gaat daarbij niet om een streng dieet, maar om haalbare aanpassingen die u op langere termijn kunt volhouden. Denk aan meer groente, fruit, volkoren producten en voldoende eiwitten, gecombineerd met minder sterk bewerkte producten en voldoende beweging. Waar nodig kan begeleiding door een diëtist waardevol zijn.

Is een heupoperatie altijd nodig?

Nee. Een heupprothese kan een goede oplossing zijn wanneer de artrose ernstig is en andere behandelingen onvoldoende helpen, maar een operatie is meestal niet de eerste stap. Door gericht te oefenen, voldoende te blijven bewegen en de dagelijkse belasting beter af te stemmen, kunnen klachten aanzienlijk verminderen. Soms kan een operatie hierdoor worden uitgesteld of blijkt deze voorlopig niet nodig.

Wordt fysiotherapie bij heupartrose vergoed?

Voor volwassenen wordt bij heup- of knieartrose maximaal 12 behandelingen gesuperviseerde oefentherapie binnen een periode van 12 maanden vergoed vanuit de basisverzekering. Deze periode begint op de datum van de eerste behandeling.

De precieze voorwaarden verschillen per zorgverzekeraar. Sommige verzekeraars vragen om een verwijzing van de huisarts of medisch specialist, terwijl andere verzekeraars behandeling zonder verwijzing toestaan. Ook het eigen risico verschilt. Verschillende verzekeraars brengen in 2026 bij een gecontracteerde fysiotherapeut geen eigen risico meer in rekening voor deze artrosebehandeling. Bij andere verzekeraars geldt het eigen risico nog wel. Controleer daarom altijd vooraf de voorwaarden van uw eigen polis of neem contact op met uw zorgverzekeraar.

Hulp nodig bij heupartrose?

Heeft u pijn of stijfheid in de heup en merkt u dat wandelen, traplopen, werken of sporten steeds moeilijker wordt? Wacht dan niet totdat u bijna niet meer durft te bewegen. Samen onderzoeken we wat er mogelijk is en stellen we een persoonlijk plan op om uw mobiliteit, kracht en vertrouwen in bewegen te verbeteren.